โชงิ
เดิน เลื่อนขั้น และวางหมากที่จับมาเพื่อรุกฆาตราชา
1–2 คน · ประมาณ 20–40 นาที
คำอธิบายสั้น ๆ
- เป้าหมาย
- ล้อมขุนของคู่แข่งให้หนีไม่พ้นจนรุกจน
- วิธีเล่น
- เลือกตัวหมากแล้วแตะช่องที่สว่าง หมากที่จับมาได้ก็นำกลับมาวางเป็นฝ่ายเราได้
- การชนะ
- ชนะเมื่อรุกจนคู่แข่ง หรือคู่แข่งยอมแพ้
กติกาโดยละเอียด
ตัวอย่าง
เมื่อจับเบี้ยได้ เบี้ยจะอยู่ในมือเรา ในตาถัดไปให้เลือกเบี้ยนั้นแล้ววางบนช่องว่างที่สว่าง
ผลัดกันเดินทีละตา
ผู้เล่นสองคนเล่นบนกระดาน 9×9 แต่ละตาเลือกเดินหมากหนึ่งตัวหรือวางหมากในมือหนึ่งตัว ในปาร์ตี้จะสุ่มฝ่ายที่เริ่มก่อน “ข้างหน้า” คือทิศไปหาคู่แข่ง
เดินสั้นและกระโดด
ขุน (玉/K) เดินหนึ่งช่องได้ทุกทิศ ทอง (金/G) เดินหนึ่งช่องยกเว้นทแยงถอยหลัง เงิน (銀/S) เดินหนึ่งช่องตรงไปข้างหน้าหรือทแยง เบี้ย (歩/P) เดินตรงไปข้างหน้าหนึ่งช่อง ม้า (桂/N) กระโดดไปข้างหน้าสองช่องและด้านข้างหนึ่งช่อง โดยข้ามหมากระหว่างทางได้
เดินไกล
เรือ (飛/R) เดินแนวตั้งหรือแนวนอนได้ไกลเท่าใดก็ได้ มุม (角/B) เดินทแยงได้ไกลเท่าใดก็ได้ หอก (香/L) เดินตรงไปข้างหน้าได้ไกลเท่าใดก็ได้ ทั้งสามชนิดข้ามหมากอื่นไม่ได้ และหมากทุกชนิดห้ามลงช่องที่มีหมากฝ่ายตัวเอง
จับแล้วนำกลับมาใช้
เดินลงช่องของหมากคู่แข่งเพื่อจับหมากนั้น หมากที่ถูกจับจะกลับเป็นชนิดก่อนเลื่อนขั้นและเข้ามือเรา ในตาต่อไปเลือกหมากในมือแล้ววางบนช่องว่างที่สว่างได้ การวางใช้หนึ่งตาและไม่ทำให้เลื่อนขั้นทันที
เลื่อนขั้น
เมื่อเดินเข้า ออก หรือภายในสามแถวสุดท้ายฝั่งคู่แข่ง หมากที่ไม่ใช่ขุนหรือทองสามารถเลื่อนขั้นได้ ให้เลือกเมื่อมีตัวเลือกปรากฏ เรือที่เลื่อนขั้นจะเดินทแยงหนึ่งช่องเพิ่มได้ มุมที่เลื่อนขั้นจะเดินแนวตั้งและแนวนอนหนึ่งช่องเพิ่มได้ เงิน ม้า หอก และเบี้ยที่เลื่อนขั้นจะเดินเหมือนทอง เบี้ยและหอกที่ถึงแถวสุดท้าย รวมถึงม้าที่ถึงสองแถวสุดท้าย จะเลื่อนขั้นอัตโนมัติ
รุกและรุกจน
เมื่อขุนอาจถูกจับในตาถัดไปคือการถูกรุก ต้องหนีด้วยการย้ายขุน จับตัวที่รุก หรือวางหมากขวางทาง หากไม่มีทางแก้คือรุกจนและแพ้ เกมจะไม่ให้จับขุนจริง ๆ ในเกมนี้ หากไม่มีตาที่เดินได้ตามกติกาก็แพ้ แม้ไม่ได้ถูกรุก
ตาที่ห้ามเดิน
ห้ามเดินจนขุนตัวเองถูกรุก ห้ามวางเบี้ยในแนวตั้งเดียวกับเบี้ยฝ่ายตัวเองที่ยังไม่เลื่อนขั้น และห้ามวางเบี้ยแล้วทำให้รุกจนทันที เบี้ยและหอกห้ามวางบนแถวสุดท้าย ม้าห้ามวางบนสองแถวสุดท้าย ช่องที่เดินได้ตามกติกาเท่านั้นจะสว่าง
ตำแหน่งซ้ำ
เมื่อการวางหมากบนกระดาน หมากในมือ และฝ่ายที่ได้เดินเหมือนเดิมครบสี่ครั้ง จะเสมอ แต่ถ้าฝ่ายหนึ่งรุกทุกตาของตัวเองตลอดช่วงที่ซ้ำ ฝ่ายนั้นจะแพ้
จบเกม
ยอมแพ้คือแพ้ ในปาร์ตี้ทั้งสองคนสามารถตกลงเสมอได้ ตั้งแต่ตาที่ 500 เป็นต้นไป หากจบตาแล้วฝ่ายถัดไปไม่ถูกรุก เกมจะเสมอ แต่ละคนเดินหนึ่งครั้งนับเป็นหนึ่งตา ไม่มีนาฬิกาจับเวลาหรือการประกาศชนะจากการนำขุนเข้าฝั่งคู่แข่ง